Ugovori i uslovi

Radni odnos se zasniva ugovorom o radu kojim se uređuju prava, obaveze i odgovornosti između poslodavaca i radnika.

Opšti uslovi za zasnivanje radnog odnosa zaključivanjem ugovora o radu između poslodavca i radnika, uređeni su Zakonom o radu („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 1/16).

Posebni uslovi za zasnivanje radnog odnosa se utvrđuju u odnosu na konkretno radno mjesto i utvrđuju se Opštim kolektivnim ugovorom i Pravilnikom o radu.

Forma i sadržina ugovora o radu definisana je članom 35. Zakona o radu

Detaljnije o zakonskoj regulativi koja uređuje ovu oblast možete saznati na internet stranici Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite.

 

Odmori i odsustva

Radnik koji radi sa punim radnim vremenom ima pravo na odmor u toku radnog vremena u trajanju od 30 minuta.

Radnik ima pravo na dnevni odmor između dva uzastopna radna dana u trajanju od namjanje 12 časova, a radnici zaposleni u poljoprivredi i na sezonskim poslovima, najmanje 10 časova neprekidno.

Radnik ima pravo na sedmični odmor u trajanju od najmanje 24 časa neprekidno.

Radnik koji ima najmanje šest mjeseci neprikidnog rada, ima pravo na godišnji odmor u trajanju od najmanje 20 radnih dana.

Detalji o odmorima radnika su propisani članom 75. do 96. Zakona o radu. t

Radnici imaju pravo i na plaćeno odsustvo najduže 5 radnih dana u kalendarskoj godini u slučajevima propisanim članom 89. Zakona o radu i neplaćeno odsustvo do tri dana u kalendarskoj godini shodno članu 92. Zakona o radu.

 

Otkaz ugovora

Prestanak ugovora o radu je moguć iz više razloga, shodno članu 175. Zakona o radu.  Prestanak radnog odnosa detaljnije je definisan je članovim 175. do 198. Zakona o radu.

 

Otkaz ugovora o radu od strane poslodavce je moguć:

  • Ako radnik izvrši težu povredu radnih obaveza,
  • Ako radnik ne ostvaruje rezultate rada ili nema potrebna znanja i sposobnosti za obavljanje poslova na kojima radi,
  • Ako je pravosnažno osuđen za krivično djelo na radu ili u vezi sa radom,
  • Ako se iz ekonomskih, organizacionih i tehnoloških promjena prestane potreba za obavljanjem odrđenog posla ili dođe do smanjenja obima posla, a poslodavac ne može radniku obezbjediti drugi posao,
  • Ako se radnik, u roku od pet radnih dana od dana isteka neplaćenog odusustva ili mirovanja prava iz radnog odnosa, ne vrati na rad
  • Ako radnik odbije da izvršava svoje radne obaveze određene ugovorom o radu,
  • Izvrši krađu, namjerno uništenje, oštećenje ili nezakonito raspolaganje sredstvima poslodavca, kao i nanošenje štete trećim licima koju je poslodavac dužan naknaditi,
  • Zloupotrebi položaj, sa materijalnim ili drugim štetnim posljedicama po poslodavca,
  • Oda poslovne ili službene tajne,
  • Namjerno onemogući ili omete druge radnike da izvršavaju svoje radne obaveze, čime se remeti proces rada kod poslodavca,
  • Nasilnički se ponaša prema poslodavcu, drugim radnicima i trećim licima za vrijeme rada,
  • Neopravdano izostane s posla u trajanju od tri dana u kalendarskoj godini,
  • Ako je dao netačne podatke koji su bili odlučujući za zasnivanje radnog odnosa,
  • Izvrši nasilje na osnovu pola, diskriminaciju, uznemiravanje i seksualno uznemiravanje drugih radnika ili mobing
  • Ako neopravdano odbije da obavlja poslove i izvršava naloge poslodavca u skladu sa zakonom,
  • Ako ne dostavi potvrdu o privremenoj spriječenosti za rad,
  • Ako zloupotrebi pravo na odsustvo zbog privremene spriječenosti za rad,
  • Zbog dolaska na rad pod dejstvom alkohola ili drugih opojnih sredstava, odnosno upotrebe alkohola ili drugih opojnih sredstava u toku radnog vremena, koje ima ili može da ima uticaj na obavljanje posla,
  • Ako njegovo ponašanje predstavalja radnju izvršavanja krivičnog djela učinjenog na radu i u vezi sa radom, nezavisno od toga da li je protiv radnika pokrenut krivični postupak za krivično djelo,
  • Ako radnik koji radi na poslovima sa povećanim rizikom, na kojima je kao poseban uslov za rad utvrđena posebna zdravstvena sposobnost, odbije da bude podvrgnut ocjeni zdravstvene sposobnosti,
  • Ako ne poštuje radnu disclipinu propisanu aktom poslodavca,
  • Poslodavac može radnika da uputi na odgovarajuće preglede u ovlašćenu zdravstvenu ustanovu koju odredi poslodavac,
  • Odbijanje radnika da se odazove na poziv poslodavca da izvrši analizu smatra se nepoštovanjem radne discipline.

 

Otkaz ugovora o radu od strane radnika

Radnik ima pravo do poslodavcu otkaže ugovor o radu, bez obaveze navođenja razloga.